A compaña, o demo e os velorios


Lugar: Fonfría- Fonfría .
Concello:A Fonsagrada

Observacións:
Informante 1: Un veciño, 62 anos, labrego.
Informante 2: Un veciño da Fonsagrada, 58 anos, traballador da banca.
Data: Decembro do 1983.
Gravación e transcrición: M. D. Lagarón Ron.
Fonte: AGO.

// DESCARGA AQUÍ O ARQUIVO EN MP3
Transcripción//

I1: Taba, taba un tíu aquí, que èra de Carme, dixo, dixo el:
- Unha vez, fun eu, a Navia, axudarlle a un a levar un xato è cuando volvín botei de noite, sentín no castañeiral, ¡buuuu! unha ruxida alí de, nos castañeiros -dixo. Alí fradaban, alí facían, alí eu non sei -dixo. ¡Èra o dèmo! -dixo. Outra cousa non èra -dixo. Outra cousa non èra porque èra eso.
È, è según eso pois outras cousas, outras, outras trangalladas deso da santa Compaña. È despois había, do dèmo, tamên cuèntos, que èra mui frecuènte nas polavilas, aquí nas casas. Contaban contos do dèmo, de, do que facía; pèro claro... eso, sòn cousas que eu nunca lles concedín maior gracia, porque, xa vin a última hora que èra unha patraña, èra unha patraña da xènte de, de, de, de por aí.
E: ¿È non se acòrda así de ningún cuènto daqueles?
I2: Aínda contache esta mañá un, de cuando taban... o que contache esta mañá de cuando taban guardando un difunto.
I1: Ai buèno, ¡si hò! Aquel de, buèno aquel non èra do dèmo. Aquel taban guardando o difunto, ou sea que, houbèra un fallecimiento, no puèblo de tal. I-àquí ê frecuènte acudi-los veciños, ir a reza-lo rosario è, buèno, i-àcompaña-la familia. I-àlí quedaron unha porciôn deles arriba, taría o defunto tal como por aí. Aquí despois tuvo a xènte, dende que se rezou o rosario e cousas desas, è, è como o tèmpo lles sobraba, pois didicárono, a contar cuèntos dunhos è doutros. È despois dicía que un que contara un cuènto que se riran todos, menos o mòrto que non se riu porque, taba máis tièso có rabo dunha vasoira; se nòn que se había de rir tamên. Prò nesto parece ser, que o difunto taba encima dunha mesa, dun, claro, non traerían inda o ataúz daquela, a caxa, iè, è taba cos brazos cruzados así, i-òs lados puñèron unhos candileiros, ou sea un, unhas vèlas, i-ò outro acabou de conta-lo cuènto. È nesto ríronse è tal è que sei è, debeu de haber trepideu. En total que sôltanselle os brazos e fai así, è tirou os candileiros è quedaron ás escuras, è despois todos querían gana-
-la pôrta, è a escaleira, pra marchar e non pudían, non daban, acabado. È despois dixo un:
- ¡Ai, ai Diòs mío!
Despois chegaron á casa, á cuciña, que èra unha cuciña, unha lareira destas. È despois algunhos aseguraron alí que quèn dixèra ai que fora o mòrto. Despois naide quiría volver outra vez pa riba, porque claro, colleron tamaño mèdo. Despois inda houbo un que dixo:
- Buèno, eu vou, pèro diante nun vou. È, ide diante o que queirais.
En total que foi un è, è colleu unha caxa de cerillas, pra ir encender despois o, arriba outra vez a luz, prò apagóuselle na escaleira, i-ò apagárselle na escaleira, outra vez todos vòlta pra atrás. Inda dixèron despois alí na cociña:
- ¡Vergoncillòis, vergoncillòis! Entre tantos, entre tantos como hai è que naide se atreva a volver pra alí è tal è que sei...
Buèno, prò sòn ditos da xènte, ou sea, de, nò, nò è que èra frecuènte porque a xènte daquela tamên tiña muita debilidá. Taba con muita fame; iè, i-à fame fai ver muitas visïòis, è si, si, si. Aora que despois si, cuèntos do dèmo haios, haios, pro non, sòn cuèntos, que non, que non valen pra gravar porque, porque claro, un quédaselle porque, lle fain gracia; fanlle gracia pola, polas picardías.

 

 

 



Inicio

NAVEGA POLOS
BLOQUES LINGUÍSTICOS

Bloque Occidental
Bloque Oriental
Bloque Central
 
ETNOTEXTOS. BLOQUE Oriental
1974 | Triacastela | labrego , 41
1975 | A Mezquita | labrego , 65
1976 | A Veiga (Asturias) | labrego , 65
1976 | Hermisende (Zamora) | labrego , 50
1983 | A Fonsagrada | labrego , 62
1984 | Candín (León) | estudantes , 9 e 15
1988 | Carucedo (León) | labrego , 72
1990 | Lubián (Zamora) | mestre , 35
1990 | Hermisende (Zamora) | labrego , 60